14 czerwca 2019

Karta Polaka będzie obowiązywać na całym świecie

W dniu 3 czerwca 2019 r. Prezydent RP podpisał ustawę o zmianie ustawy o Karcie Polaka. Najważniejszym założeniem nowelizacji jest rozszerzenie działania Karty Polaka na obywateli wszystkich państw świata.

Przypomnijmy, że zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami prawa, Karta Polaka może zostać przyznana wyłącznie osobom posiadającym obywatelstwo jednego z krajów byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Celem nowelizacji jest przede wszystkim wprowadzenie równego traktowania wszystkich osób, posiadających polskie korzenie oraz zwiększenie zainteresowania polską kulturą również w państwach Ameryki Północnej oraz Ameryki Południowej, gdzie znajduje się wiele osób mających polskie pochodzenie.

Karta Polaka, zgodnie z ustawą z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (z późn. zm.) jest dokumentem potwierdzającym przynależność do narodu polskiego. Karta Polaka może zostać przyznana osobie, która deklaruje przynależność do narodu polskiego oraz spełni łącznie trzy warunki. Pierwszym z nich jest wykazanie swojego związku z polskością, na przykład poprzez podstawową znajomość języka polskiego oraz polskich tradycji i zwyczajów. Po drugie, osoba musi złożyć pisemną deklarację, w obecności polskiego konsula, o przynależności do Narodu Polskiego. Ostatnim z warunków jest wykazanie narodowości polskiej lub udowodnienie, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej, bądź przedstawienie zaświadczenia organizacji polonijnej, potwierdzającego aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej przez okres co najmniej ostatnich trzech lat.

Karta Polaka przyznaje szereg uprawnień, takich jak możliwość legalnej pracy bez uzyskiwania dodatkowych zezwoleń, podejmowania działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele polscy, odbywania studiów wyższych oraz innym form kształcenia na zasadach określonych w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Co więcej, Karta Polaka daje możliwość bezpłatnego wstępu do muzeów państwowych oraz korzystania z ulg przy przejazdach środkami transportu publicznego.

Przepisy dotyczące zasad przyznawania Karty Polaka czy przywilejów wynikających z posiadania Karty Polaka, pozostaną natomiast bez zmian.

W uzasadnieniu nowelizacji ustawy, rządowi eksperci nie byli w stanie oszacować potencjalnego zainteresowania uzyskaniem Karty Polaka wśród obywateli państw dotychczas nieobjętych tym przywilejem, ponieważ projektu nie kierowano do konsultacji społecznych. W związku z tym zasadnym wydaje się rozpowszechnienie idei Karty Polaka wśród organizacji polskich i polonijnych, działających na terytorium państw Ameryki Północnej, Ameryki Południowej czy Australii, celem podniesienia świadomości prawnej w tym zakresie wśród osób mających polskie korzenie.

 

prawnik Tomasz Rdzanek