Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych

W dniu 2 sierpnia 2019 r. ukazał się na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (nr z wykazu: UD565).

Na dzień dzisiejszy projekt ten znajduje się na etapie opiniowania.

Z uwagi na oparcie technologii na zdecentralizowanej księdze rachunkowej należy zauważyć, że strony transakcji związanej z walutą wirtualną pozostają wobec siebie anonimowe – powoduje to istotne trudności w ustaleniu statusu podatkowego zbywcy, stanowiącego okoliczność rozstrzygającą o obciążeniu danej transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Nowa wersja ustawy przewiduje wprowadzenie do obrotu prawnego zwolnienia od podatku dla czynności związanych ze sprzedażą i wymianą walut wirtualnych w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 26 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2019 r. poz. 1115).

Głównym powodem wprowadzenia opisywanej zmiany jest niepewność co do aktualnego stanu prawnego w zakresie opodatkowania tzw. „kryptowalut”. W uzasadnieniu projektu ustawodawca wskazuje, że „zachodzące procesy gospodarcze, powodują powstawanie nowych zjawisk, takich jak obrót walutami wirtualnymi, w ślad za którymi niejednokrotnie nie nadążają zmiany w przepisach prawa”. Obrót tymi walutami ma charakter czysto elektroniczny.

Z uwagi na oparcie technologii na zdecentralizowanej księdze rachunkowej należy zauważyć, że strony transakcji związanej z walutą wirtualną pozostają wobec siebie anonimowe – powoduje to istotne trudności w ustaleniu statusu podatkowego zbywcy, stanowiącego okoliczność rozstrzygającą o obciążeniu danej transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Kolejnym aspektem w odniesieniu do „kryptowalut”, który budzi uzasadnione wątpliwości w kontekście opodatkowania jest miejsca wykonywania prawa majątkowego, które istotne jest z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ze względu na zakres terytorialny jej działania. Podatkowi podlegają bowiem „czynności cywilnoprawne, których przedmiotem są prawa majątkowe wykonywane na terytorium RP, a w przypadku gdy prawa majątkowe wykonywane są za granicą – czynności podlegają opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie dwa warunki – nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium RP i czynność cywilnoprawna dokonywana jest na terytorium RP”. W przypadku obrotu walutą wirtualną istnieje problem w ustaleniu miejsca dokonania transakcji, z uwagi na zdecentralizowany i rozproszony charakter tego obrotu.

Ponadto autorzy uzasadnienia wskazują, na aspekt ekonomiczny planowanej zmiany – specyfika obrotu „kryptowalutami” przewiduje dokonywanie przez ten sam podmiot wielu transakcji tego samego dnia, to z kolei mogłoby prowadzić do „nałożenia obowiązku zapłaty podatku w wysokości przekraczającej zainwestowane środki”.

W ramach przypomnienia – podatek od czynności cywilnoprawnych to obowiązująca w Polsce danina, która swym zasięgiem obejmuje czynności prawne, które nie zostały obciążone podatkiem VAT. Osoba zobowiązana (podatnik) ma na zapłatę 14 dni od dnia powstania obowiązku zapłaty. Ponadto należy wskazać, że osoba zobowiązana do zapłaty tego podatku nie jest wzywana do uiszczenia należności – podatnik samodzielnie musi obliczyć i uregulować podatek. Wyjątek od tej zasady stanowią sytuacje, gdy podatek jest pobierany od płatnika (np. notariusza przy umowie sprzedaży nieruchomości).

Zgodnie z założeniami zapisanymi w projekcie zmiana przepisów ustawy ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.

W ocenie Kancelarii wejście w życie wspomnianej wyżej ustawy rozwiąże spory i skończy kontrowersje. Projekt ustawy jest zgodny z założeniami wydanej w dniu 12.4.2018 roku opinii prawnej przygotowanej na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Bitcoin przez adwokata Bartosza Graś oraz adwokata Mateusza Grosickiego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w handlu kryptowalutami.

 

adwokat Mateusz Grosicki