Podsumowanie rozwiązań przewidzianych w tzw. Tarczy antykryzyzysowej 2.0 dla rynku nieruchomości

Szanowni Państwo,
w dniu 9 kwietnia 2020 r. do Senatu wpłynęła uchwalona przez Sejm ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, zmieniający wiele przepisów przyjętej już tzw. tarczy antykryzysowej.

Poniżej przedstawiamy Państwu najbardziej istotne zmiany przewidziane w ustawie, które dotyczą spraw nieruchomościowych:

  1. Wprowadzono katalog spraw, co do których nie wstrzymuje się rozpoczęcia ani nie zawiesza się biegu terminów mimo obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii
  2. Organy zobowiązane są do dalszego procedowania spraw dotyczących przede wszystkim dokumentów i decyzji z zakresu zagospodarowania przestrzennego tj.:

    • opiniowania i uzgadniania projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego,

    • projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
    • projektu uchwały ustalającej zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane,
    • opiniowania projektu gminnego programu rewitalizacji,
    • wydania decyzji o warunkach zabudowy, tzw. decyzji WZ,
    • podjęcia przez radę gminy uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących.

    Tych spraw nie dotyczy także wstrzymanie ani zawieszenie terminów na tzw. milczące załatwienie sprawy.

  3. Co do zasady nie będzie wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego
  4. Przepisy ustawy stanowią, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie będzie się wydawać decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

    Jeżeli jednak wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie złożono, to będzie się go traktować jako zawiadomienie o zakończeniu budowy. Ustawodawca zastrzega jednocześnie, że w tych przypadkach organ nadzoru budowlanego będzie miał 14 dni na zgłoszenie sprzeciwu w drodze decyzji, a termin ten liczyć się będzie od dnia wejścia w życie procedowanej ustawy.

    Celem zmian jest ułatwienie w przystąpieniu do użytkowania obiektów budowlanych bez uruchamiania procedury administracyjnej. Należy jednak podkreślić, że cały czas wymagane jest zawiadomienie organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Wówczas organ ten ma 14 dni na zgłoszenie sprzeciwu, co do zamierzonego przystąpienia do użytkowania. Bieg jednak tego terminu został przez przepisy tarczy antykryzysowej formalnie wstrzymany.

    Możliwym wyjściem z impasu zdają się być przepisy procedowanej ustawy, zgodnie z którymi organ mimo zawieszenia biegu terminów może wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.

  5. W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii nie będzie się wykonywać eksmisji z lokalu mieszkalnego
  6. Poczta Polska zyskała uprawnienie do doręczeń elektronicznych
  7. Jeżeli adresat wyrazi na to zgodę i upoważni Pocztę Polską do odbioru przesyłek poleconych w postaci dokumentów elektronicznych, to w terminie dnia 30 września 2020 roku, operator pocztowy będzie mógł mu w ten sposób doręczać skutecznie przesyłki. Ma to znaczenie w przypadku terminów liczonych na doręczenie m.in. decyzji administracyjnych dla stron.

  8. W przypadku, gdy urząd administracji obsługujący organ administracji publicznej wykonuje zadania w sposób wyłączający bezpośrednią obsługę interesantów, strona może uzyskać akta sprawy oraz dokumenty za pomocą środków komunikacji elektronicznej
  9. Ponadto, przeprowadzenie czynności w toku postępowania administracyjnego może odbyć się przy udziale strony lub uczestnika postępowania za pośrednictwem transmisji audiowizualnej. Tym samym ograniczono również obowiązek czynnego udziału strony w postępowaniu.

  10. Ułatwienia w posadowieniu przenośnych wolno stojących masztów antenowych
  11. Ustawa wprowadza szereg ułatwień w procesie budowy i przebudowy przenośnych wolno stojących masztów antenowych przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych lub podmioty wskazane w art. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne (dot. głównie komórek organizacyjnych lub jednostek organów władzy publicznej).

  12. Możliwość późniejszej zapłaty opłaty przekształceniowej
  13. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego uzyskał możliwość późniejszego określenia terminu do wniesienia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie późniejszego jednak niż do dnia 31 grudnia 2020 r. Obecnie termin ten został wydłużony do 30 czerwca 2020 roku.

    Wprowadzona została także zasada, zgodnie z którą automatycznie zostały wydłużone wszystkie terminy na zapłatę powyższej należności do terminów zakreślonych w przepisach antykryzysowych.

  14. Możliwość późniejszego wniesienia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego

Zgodnie z projektem opłatę roczną za rok 2020 będzie można wnieść w terminie do dnia 30 czerwca 2020 r.

Ponadto, Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego może w drodze rozporządzenia określić jeszcze późniejszy termin wniesienia opłaty, nie później niż do dnia 1 stycznia 2021 r.

Wprowadzona została także zasada, zgodnie z którą automatycznie zostały wydłużone wszystkie terminy na zapłatę powyższej należności do terminów zakreślonych w przepisach antykryzysowych.

Jednocześnie, wskazujemy, że ostateczna treść ustawy może ulec zmianie. Co więcej, z uwagi na niejasności wynikające z proponowanych przepisów każdy przypadek wymagać będzie indywidualnej oceny, np. co do możliwości wydania decyzji WZ bez udostępnienia akt postępowania administracyjnego stronom czy możliwości przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego.

Dział Nieruchomości naszej Kancelarii z chęcią pomożemy w wyjaśnieniu wątpliwości w przypadkach dotyczących Państwa indywidualnych inwestycji.

 

adwokat Michał Rutkowski
adwokat dr Joanna Barzykowska

Niniejszy materiał został opracowany na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (wersja przesłana do Senatu RP, nr druk 101).