Legalizacja samowoli budowlanej – kiedy znajdą zastosowanie nowe przepisy

13.10.2020 | Wtorkowe Poranki dla Budowlanki

Wejście w życie nowelizacji Prawa budowlanego oraz wprowadzenie jednej z głównych zmian w ustawie, jaką jest uregulowanie procedury legalizacji samowoli budowlanej, wywołuje wiele wątpliwości związanych nie tylko z ich treścią merytoryczną, ale i z ustaleniem, jakie przepisy należy stosować. Dlatego też w dzisiejszym alercie postaramy się przybliżyć, kiedy zastosowanie znajdą przepisy znowelizowanej ustawy Prawo budowlane, a kiedy będą to przepisy obowiązujące do 18 września 2020 r. Najpierw trzeba bowiem ustalić, czy nowe przepisy w danym stanie faktycznym będzie obowiązywać, a dopiero potem można je zastosować.

Zgodnie z podstawową zasadą wynikającą z przepisów przejściowych do ustawy nowelizującej Prawo budowlane, do spraw uregulowanych przepisami prawa budowlanego, które zostały wszczęte i nie zostały zakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji, stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Tak więc, jeżeli przed 19 września 2020 r., w stosunku do obiektu, który ma zostać zalegalizowany, organ zdążył już wszcząć postępowanie legalizacyjne, nie będzie można skorzystać z przepisów znowelizowanych, czyli głównie z tzw. uproszczonego postępowania legalizacyjnego.

Tak więc, w postępowaniach już wszczętych, które kwalifikowałyby się do trybu uproszczonego, nie będzie można uniknąć obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej, konieczności przedstawienia szeregu dokumentów takich jak m.in. kompletny projekt budowlany, czy też badania przez organ zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Istotna jest zatem ocena momentu wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Kiedy wszczęcie takiego postępowania następuje? Otóż są dwie możliwości: wszczęcie postępowania z urzędu lub na wniosek.

Wszczęcie postępowania legalizacyjnego z urzędu następuje w szczególności z dniem doręczenia przez organ właściwego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (wg starych przepisów) albo budowy (wg nowych przepisów).

W przypadku postępowania na wniosek, kodeks postępowania administracyjnego wskazuje, że datą wszczęcia postępowania na wniosek strony jest dzień, w którym:

  1. żądanie wszczęcia postępowania zostało doręczone do organu administracyjnego;
  2. nastąpiło wprowadzenie żądania wszczęcia postępowania do systemu teleinformatycznego danego organu administracyjnego (czyli np. wysłanie e-maila z wnioskiem o wszczęcie postępowania na adres organu).

Wydaje się więc, że o ile do dnia 19 września 2020 r., nie zaistniała żadna z ww. sytuacji, to możliwe będzie skorzystanie z uproszczonej procedury legalizacji samowoli budowlanej.

Niestety, ustawodawca skomplikował tę sytuację, ponieważ w ustawie nowelizującej Prawo budowlane znalazł się jeszcze jeden przepis, z którego wynika, że procedura uproszczonej legalizacji nie znajdzie zastosowania do postępowań, co do których wydano decyzję o nakazie rozbiórki. Wobec tego powstaje pytanie o to, który z tych przepisów przejściowych znajdzie zastosowanie, na które odpowiedź powinno z czasem przynieść orzecznictwo sądów administracyjnych. Możliwa jest bowiem taka interpretacja, zgodnie z którą uproszczoną procedurę legalizacji będzie można stosować nawet w sytuacjach, w których postępowania zostały wszczęte przed dniem 19 września 2020 r., o ile do tego dnia nie został wydany nakaz rozbiórki. Z całą pewnością byłaby to interpretacja korzystniejsza dla osób, które chcą z tej procedury skorzystać. Jednakże na kierunek interpretacji w tym zakresie trzeba będzie jeszcze trochę poczekać.

Zapraszamy Państwa do śledzenia naszych październikowych alertów, w których przybliżamy Państwu informację o legalizacji samowoli budowlanej. Już w przyszłym tygodniu przeanalizujemy przepisy dotyczące uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej.

Niniejszy alert ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.

autor:
Patryk Grochowski

Aplikant adwokacki / Trainee Attorney

redaktor cyklu:
dr Joanna Barzykowska

Adwokat / Attorney