Nowelizacja Prawa budowlanego – nielegalne użytkowanie obiektu, czyli mechanizm tzw. „żółtej kartki”

15.09.2020 | Wtorkowe Poranki dla Budowlanki

To już ostatni alert przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego, która zacznie obowiązywać już od soboty. W tym tygodniu zdecydowaliśmy się opracować zagadnienie dotyczące nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, z określeniem procedury postępowania i kontroli przez organy nadzoru budowlanego oraz wysokości kar jakie nałożone mogą zostać za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego.

Jak wskazujemy w naszym cyklu „Wtorkowe Poranki dla Budowlanki”, ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy prawo budowlane wprowadza szereg rozwiązań mających na celu ułatwienie i przyśpieszenie procesu inwestycyjno-budowlanego. Nie inaczej jest z procedurą karania za nielegalne użytkowanie obiektu.

W obecnym stanie prawnym wobec inwestora, który przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów budowlanych, organ nakładał finansową karę jednokrotnie. Inwestor jednak w dalszym ciągu mógł korzystać z takiego obiektu budowlanego, musiał on tylko zapłacić nałożoną na niego karę. Po wejściu w życie zmian, organ nadzoru budowlanego może nakładać kary pieniężne wielokrotnie, tak naprawdę w nieskończoność, jeśli nielegalne użytkowanie obiektu wciąż trwa. Kolejne kary będą mogły być wymierzane co 30 dni, a ich maksymalna wysokość to połowa kwoty pierwszej kary.

Nowe przepisy dają jednak inwestorowi więcej czasu na dopełnienie zaniedbanych formalności. Przede wszystkim nadzór budowlany będzie musiał najpierw pouczyć, a dopiero po upływie 60 dni nałożyć karę – tzw. procedura żółtej kartki.

Procedura wyglądać będzie więc następująco:

  1. Do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57 Prawa budowlanego, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji;
  2. Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie – w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 organ nadzoru budowlanego pouczy inwestora lub właściciela, że obiekt budowlany nie może być użytkowany bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie lub dokonania skutecznego zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych (pouczenie będzie stanowić wpis w protokole kontroli, w przypadku jego nieobecności, inwestor zostanie pouczony na piśmie);
  3. Organ nadzoru budowlanego po upływie 60 dni od dnia doręczenia pouczenia sprawdzi, czy obiekt budowlany lub jego część jest nadal użytkowany z naruszeniem art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego;
  4. W przypadku niezaprzestania użytkowania niezgodnie z prawem, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, wymierzy karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego;
  5. Po upływie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa powyżej, organ nadzoru budowlanego po raz kolejny sprawdzi, czy obiekt budowlany lub jego część jest nadal użytkowany z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego;
  6. Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi dalsze użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego, pomimo wydania postanowienia, o którym mowa powyżej, ponownie wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w drodze postanowienia;
  7. Postanowienie to może być wydawane wielokrotnie, jednak kolejne postanowienie nie może być wydane wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia wydania poprzedniego postanowienia.

Nowe przepisy wprowadzają też odpowiedzialność prawną zarówno dla inwestorów budujących obiekt, jak i jego późniejszych właścicieli.

Od każdego postanowienia o nałożeniu kary, inwestor będzie mógł złożył zażalenie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. W przypadku nieuiszczenia kary, podlegać będzie ona ściągnięciu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Cieszymy się, że byli Państwo z nami przez 15 ostatnich tygodni, podczas których przybliżaliśmy kolejne elementy nowelizacji Prawa budowlanego. Mamy nadzieję, że nasze alerty pomogły w rozumieniu kompleksowych zmian w Prawie budowlanym. Oczywiście wszystko przed nami – będziemy obserwować i reagować na stosowanie prawa w praktyce.

Dlatego też nie kończymy naszego cyklu i będziemy dalej przygotowywać dla Państwa alerty związane z Prawem budowlanym – jego kolejnymi nowelizacjami oraz stosowaniem zarówno przez organy administracji, jak i sądy administracyjne.

Pobierz tabelę zawierającą zmiany

Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.

autor:
Magda Kwiatkowska

Radca prawny / Attorney

redaktor cyklu:
dr Joanna Barzykowska

Adwokat / Attorney