Kiedy zdarzenie uznane zostanie za wypadek przy pracy?
W sytuacji, gdy pracownik ulegnie wypadkowi podczas wyjazdu integracyjnego, kluczowe znaczenie ma charakter tego wyjazdu.
W polskim prawie nie istnieje formalna definicja „wyjazdu integracyjnego”, dlatego kwalifikacja zdarzenia jako wypadku przy pracy zależy od tego, czy udział pracownika był obowiązkowy, a podejmowane aktywności pozostawały w związku z pracą. Jeżeli wyjazd był narzucony przez pracodawcę, traktuje się go jako podróż służbową, co oznacza, że nawet działania rekreacyjne — jak spływ kajakowy — mogą pozostawać w związku z pracą. Sądy uznają, że w takich przypadkach ochrona z tytułu wypadku przy pracy obowiązuje także poza oficjalnymi obowiązkami, o ile nie doszło do rażącego naruszenia zasad, które wyłączają ten związek. Związek funkcjonalny z pracą należy traktować szeroko, obejmuje on także części integracyjne wyjazdów firmowych, jeśli są one zorganizowane i powiązane z celem wyjazdu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że czasowy i miejscowy związek wypadku z pracą oznacza, że uraz powstał w czasie i w miejscu, gdzie pracownik wykonywał swoje obowiązki lub pozostawał w dyspozycji pracodawcy. Zgodnie z art. 128 § 1 k.p. czas pracy obejmuje nie tylko rzeczywiste świadczenie pracy, ale też pozostawanie w dyspozycji pracodawcy. Do „zwykłych czynności” zalicza się zarówno działania wchodzące w proces pracy, jak i przygotowanie, zakończenie pracy oraz czynności pozornie niezwiązane z pracą, ale uzasadnione charakterem stosunku pracy. Linia orzecznicza dotycząca wypadków podczas wyjazdów integracyjnych i podróży służbowych potwierdza, że ochrona obejmuje również udział w zajęciach integracyjnych, jeśli stanowią one część programu narzuconego przez pracodawcę.
Szczególnie podkreślić należy, że zdarzenia mające miejsce podczas imprez biznesowych, firmowych, podróży służbowych czy części rekreacyjnej spotkania handlowego są uznawane za wypadki przy pracy. Tak orzekały m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 18 sierpnia 1999 r., sygn. II UKN 86/99, z 8 października 1999 r., sygn. II UKN 545/98, oraz z 6 października 2000 r., sygn. II UKM 23/00.
W konsekwencji wypadek podczas organizowanego wyjazdu integracyjnego, jak np. spływ kajakowy, może zostać uznany za wypadek przy pracy, a poszkodowanemu przysługuje odszkodowanie, pod warunkiem że udział był obowiązkowy, a zdarzenie miało związek z celami wyjazdu. W przypadku zerwania związku służbowego przez pracownika (np. nietrzeźwość) roszczenie może zostać odrzucone.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 3 września 2025 r.
Redaktor cyklu:
