Niedawno przedstawialiśmy Państwu projekt zmian dotyczący opodatkowania fundacji rodzinnych (Projekt zmian w opodatkowaniu fundacji rodzinnych).
Jeśli jednak ktoś myślał, że zmiany podatkowe dla fundacji rodzinnych będą ostatnimi, które mogą niemile zaskoczyć od nowego roku, to był w błędzie. We wtorek Ministerstwo opublikowało bowiem obszerny projekt zmian w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz od osób prawnych. Oto najważniejsze założenia projektu:
Opodatkowanie sprzedaży rzeczy poleasingowych otrzymanych w darowiźnie
Dotychczas sprzedaż każdej rzeczy ruchomej, która nie stanowiła części przedsiębiorstwa, była zwolniona z podatku dochodowego, jeśli sprzedaż następowała po upływie 6 miesięcy od nabycia. Było to korzystne rozwiązanie dla przedsiębiorców korzystających z leasingu samochodów. W przypadku bowiem sprzedaży rzeczy przeniesionych do majątku prywatnego w ciągu 6 lat, przychód musieli opodatkować na takich zasadach, jak przychody z działalności gospodarczej. W przypadku jednak darowizny na rzecz osoby najbliższej okres karencji skracał się z 6 lat do 6 miesięcy.
Planowana zmiana polega na tym, że sprzedaż takiej rzeczy przez osobę najbliższą będzie zwolniona z podatku po upływie nie 6 miesięcy lecz 3 lat. Przez osobę najbliższą rozumie się osobę, która korzysta ze zwolnienia ze spadków i darowizn (tzw. grupa zerowa).
Wyższy podatek od odkupu akcji/warrantów przydzielonych w ramach programu motywacyjnego
Odkup akcji i warrantów przez emitenta przydzielonych w ramach programu motywacyjnego opodatkowany był po stronie pracownika 19% podatkiem. Planowana zmiana sprawi, że odkup będzie opodatkowany tak jak wynagrodzenie za pracę, tzn. na zasadach ogólnych (32% od nadwyżki ponad 120 000 zł.
Ulga mieszkaniowa tylko dla jednego mieszkania
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dodatkowych warunków w celu skorzystania z ulgi mieszkaniowej. Uprawnione do niej będą tylko te osoby, które nie są właścicielami innego mieszkania, a jeśli są, to przekażą je zstępnym, gminie lub Skarbowi Państwa. W przypadku współwłasności do ulgi będzie uprawniało posiadanie mniej, niż 50% udziału we współwłasności. Nieruchomości nabyte w drodze spadku nie będą jednak brane pod uwagę.
IP BOX tylko dla pracodawców
Preferencyjna stawka podatkowa 5% dla podatników korzystających z ulgi IP-BOX nie będzie dostępna dla samozatrudnionych. Projekt ustawy zakłada bowiem, że ulga ta będzie przysługiwała w przypadku zatrudniania na podstawie umowy o pracę lub umowę cywilnoprawną (jeżeli odprowadzane są od niej składki ZUS) co najmniej 3 osób w pełnym wymiarze czasu pracy.
Danina solidarnościowa również od IP BOXa i z rozliczeniem straty
Daniną solidarnościową zostaną objęte również dochody opodatkowane 5% stawką podatkową. Podatnik będzie mógł jednak rozliczyć stratę poniesioną w poprzednich latach, lecz tylko z tego samego źródła przychodu.
17% ryczałt od transakcji z podmiotami powiązanymi
Przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych będą stosować 17% stawkę podatku w przypadku przychodów uzyskiwanych z transakcji z podmiotami powiązanymi. Powiązania rozumie się tak samo, jak dla celów cen transferowych, przy czym minimalny udział w kapitale, zysku lub prawie głosu wynosić będzie 5%.
Mały podatnik nie zawsze do 2 mln euro
W przypadku gdy rok podatkowy będzie krótszy lub dłuższy niż 12 miesięcy, projekt przyjmuje, że limit będzie ustalany jako iloczyn kwoty odpowiadającej 1/12 aktualnego limitu oraz liczby rozpoczętych miesięcy takiego roku podatkowego.
Opodatkowanie likwidacji spółki osobowej
Obecnie likwidacja spółki, która nie jest podatnikiem CIT nie stanowi zdarzenia wywołującego obowiązek zapłaty podatku. Ustawodawca wychodzi bowiem z założenia, że podatek został już zapłacony na poziomie wspólników. Opublikowany projekt zmian zakłada jednak, że opodatkowana będzie likwidacja takiej spółki, jeśli powstała ona w skutek przekształcenia ze spółki będącej podatnikiem CIT, a likwidacja następuje przed upływem 3 lat od momentu przekształcenia. Majątek likwidacyjny otrzymany przez wspólników będzie stanowił dla nich przychód z zysków kapitałowych, czyli opodatkowany 19% podatkiem.
Koniec amortyzacji w spółkach nieruchomościowych
Projekt ustawy zmieniającej definitywnie również zakazuje amortyzacji podatkowej nieruchomości, które nie są amortyzowane bilansowo przez spółki nieruchomościowe.
Zmiany w minimalnym CIT
Planowane jest uzależnienie uproszczonej podstawy opodatkowania podatkiem minimalnym od przychodów podatnika. Podstawa ta dla podatników osiągających przychód powyżej 50 mln euro, wyniesie 5% przychodów. Dla pozostałych nie ulegnie zmianie i pozostanie na poziomie 3%.
Zmniejszony zostanie także krąg podmiotów, którzy nie podlegają opodatkowaniu podatkiem minimalnym. Obecnie wyłączone z niego są podmioty, których rentowność wynosiła min. 2% w jednym z trzech poprzednich lat. W planach jest jednak skrócenie tego okresu do dwóch lat.
Dystrybucja zysku z estońskiego CIT
Obecnie obowiązujące przepisy stanowią, że w przypadku dystrybucji zysków przyjmuje się, że zyski powstałe w okresie opodatkowania estońskim CIT dystrybuowane są jako ostatnie. Zgodnie z planowaną zmianą w przypadku dystrybuowania zysku po rezygnacji z estońskiego CIT w pierwszej kolejności wydatkowany będzie zysk osiągnięty w okresie opodatkowania estońskim CIT.
Szerszy katalog ukrytych zysków
Za ukryte zyski będą uznawane wszystkie umowy najmu, dzierżawy zawarte przez spółkę ze wspólnikiem, ponadto wypłata wynagrodzenia na rzecz wspólnika z tytułu świadczenia usług: doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, usług pośrednictwa, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń, oraz świadczeń o podobnym charakterze.
Ponadto ukrytym zyskiem będzie wypłata wynagrodzenia za niepieniężne świadczenia powtarzające się wspólnika.
Według Ministerstwa Finansów projekt ma na celu uszczelnienie systemu podatkowego. Pomija jednak zupełnie kwestię postulatu uproszczenia przepisów podatkowych. Do ustawy dodane zostaną kolejne przepisy, stanowiące czasem wyjątek od wyjątku. Ministerstwo zdaje się też zapomnieć, że przy zmianach podatkowych miało obowiązywać sześciomiesięczne vacatio legis. Projektowane przepisy mają bowiem wejść w życie od 1 stycznia 2026 r.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 15 września 2025 r.
Autor/Redaktor cyklu:
