Polski sektor energetyczny i ciepłowniczy czekają fundamentalne zmiany, które mają zakończyć erę biurokratycznego skostnienia. Najnowszy pakiet deregulacji w zakresie energetyki stawia sobie za cel radykalne uproszczenie zasad funkcjonowania na rynku energii.
Potrzeba zmian wynika z diagnozy obecnego stanu prawnego, ponieważ dzisiejsze przepisy są często barierą, a nie wsparciem sektora energetycznego. Niezrozumiałe rachunki za energię frustrują odbiorców indywidualnych, a sztywne systemy taryfowe i uciążliwe obowiązki koncesyjne krępują dynamikę relacji biznesowych. Co najważniejsze, obecne ramy prawne nie tworzą wystarczających bodźców do kosztownej, ale niezbędnej transformacji energetycznej.
Głównym celem nowej ustawy będzie zatem „odmrożenie” potencjału inwestycyjnego poprzez deregulację. Projekt ma nie tylko uczynić system bardziej przejrzystym, ale przede wszystkim stworzyć elastyczne warunki do wdrażania zielonych technologii. Dzięki usunięciu zbędnych barier administracyjnych i doprecyzowaniu technicznych aspektów funkcjonowania sektora, nowe prawo ma stać się fundamentem nowoczesnego, odpornego na kryzysy i przyjaznego dla użytkownika systemu energetycznego w Polsce.
Zmiany w energetyce i ciepłownictwie
Nowe definicje i fundamenty magazynowania
Projekt wprowadzi kluczowe rozszerzenie definicji magazynu energii, do których oficjalnie zaliczać się będą także magazyny ciepła oraz chłodu. Zostaną one zdefiniowane jako instalacje służące do przechowywania energii cieplnej w celu jej późniejszego wykorzystania. To rozwiązanie stanowi kluczowy komponent pozwalający sektorowi ciepłowniczemu na efektywne zagospodarowanie nadmiarowych zasobów energii elektrycznej oraz aktywny udział w systemach klasy power-to-heat. Dzięki wprowadzeniu konkretnych standardów prawnych możliwe stanie się pełne wykorzystanie potencjału tkwiącego w integracji sieci elektroenergetycznych z systemami grzewczymi.
Przełom w ciepłownictwie przemysłowym
Deregulacja znacząco uprości zasady dla sektora B2B. Wytwarzanie ciepła dostarczanego do jednego odbiorcy na potrzeby procesów technologicznych nie będzie już wymagało uzyskania koncesji. Dodatkowo taryfy za takie ciepło nie będą podlegały zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, pod warunkiem obustronnej zgody przedsiębiorstw i braku zasilania lokali mieszkalnych z tego źródła.
Kotły elektrodowe jako źródło OZE
Projekt będzie promował elektryfikację ciepłownictwa poprzez nowe zasady rozliczania energii. Ciepło wytworzone w kotłach elektrycznych będzie uznawane za energię z OZE, jeśli zasili je energia elektryczna z odnawialnych źródeł na podstawie dedykowanych umów, bezpośredniego połączenia lub średniego udziału OZE w sieci. Wprowadzony zostanie również mechanizm obowiązku zakupu tak wytworzonego ciepła.
Modernizacja wsparcia dla kogeneracji
Projekt modernizacji wsparcia dla kogeneracji wprowadzi istotne ułatwienia, które mają usprawnić procesy inwestycyjne w tym sektorze. Kluczową zmianą będzie umożliwienie szybszej rozbudowy mocy w jednej lokalizacji. Nowe przepisy pozwolą na budowę kolejnych jednostek o mocy poniżej 1 MW już po trzech latach od objęcia wsparciem poprzedniej instalacji. Równocześnie znacząco wydłużony zostanie czas na pierwsze wytworzenie energii w systemach aukcyjnych. Dla jednostek kogeneracji opalanych paliwami gazowymi termin ten wyniesie 60 miesięcy zamiast obecnych 48 miesięcy, natomiast dla jednostek zasilanych innymi paliwami czas ten zostanie wydłużony do 72 miesięcy z obecnych 60 miesięcy. Całość zmian dopełni większa elastyczność procedur, objawiająca się możliwością jednorazowej aktualizacji danych w ofertach, które wygrały nabór, co pozwoli inwestorom na korektę między innymi mocy zainstalowanej elektrycznej jednostki kogeneracji.
Cyfryzacja komunikacji i przejrzystość faktur
Podstawową formą komunikacji między firmami energetycznymi, a odbiorcami staną się środki komunikacji elektronicznej lub portale klienta, choć odbiorca zachowa prawo do żądania formy papierowej. Sprzedawcy energii dla gospodarstw domowych będą musieli dołączać do faktur proste i zrozumiałe podsumowanie, sporządzone poza samym dokumentem faktury, które zawierać będzie kwoty do zapłaty za energię oraz jej dystrybucję.
Wejście w życie
Projekt jest obecnie na etapie prac legislacyjnych, a ostateczne brzmienie przepisów może jeszcze ulec zmianie. To moment, w którym warto przeanalizować swoje inwestycje, umowy i modele rozliczeń pod kątem nadchodzących regulacji.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 5 marca 2026 r.
Autor:
