Pracodawca jest zobowiązany do poszanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika. Zakres tej odpowiedzialności obejmuje nie tylko własne zachowanie pracodawcy stanowiące bezprawne naruszenie dóbr osobistych pracownika, lecz również zachowania podległych mu pracowników. Potwierdza to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 marca 2025 r. III PSKP 37/24.
Stan faktyczny sprawy
Powyższa sprawa dotyczyła pracownika naukowego, który dochodził od uniwersytetu m.in. zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Sąd I instancji ustalił, że w latach 2008–2012 dochodziło do powtarzającego się i powszechnego rozpowszechniania przez współpracowników plotek na temat domniemanego homoseksualizmu powoda. Ponadto – jak ustalił Sąd odwoławczy -kierownictwo uniwersytetu, jak również bezpośredni przełożeni powoda, nie podjęli żadnych działań przeciwdziałających tym zachowaniom. Ustalono także, że współpracownicy i przełożeni bezpodstawnie kwestionowali rzetelność dorobku naukowego powoda. O sprawie tej zostały zawiadomione władze uczelni, jednak nie podjęto żadnych działań zaradczych.
Sądy I i II Instancji uznały, że podważanie i zaniżanie oceny dorobku naukowego powoda oraz powtarzanie plotek o jego rzekomo homoseksualnej orientacji seksualnej, uzasadniało roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych. Naruszone zostały dobra osobiste powoda, takie jak wizerunek wśród współpracowników i studentów, oraz rzetelność prowadzonych przez niego badań naukowych, publikacji i prac naukowych. Na rzecz powoda zasądzono kwotę 20 000 zł tytułem zadośćuczynienia.
Stanowisko Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy odniósł się do tego czy uniwersytet ponosi odpowiedzialność za zachowania zatrudnionych przez siebie pracowników.
Sąd przyjął, że obowiązek pracodawcy szanowania dóbr osobistych pracownika (art. 11[1] k.p. w związku z art. 448 § k.c.) obejmuje również zapobieganie i przeciwdziałanie naruszaniu tych dóbr przez innych, podległych mu pracowników. Z tego względu tolerowanie takich naruszeń stanowi przyczynienie się pracodawcy do wynikającej z nich szkody, uzasadniające jego własną odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną z winy jego organu (Sąd potwierdził tym samym wcześniejszą linię orzeczniczą – podobnie również wskazano we wcześniejszym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2024 r., II PSK 100/23, LEX nr 3695229).
Sąd podkreślił, że bierność pracodawcy, zważywszy na ciążący na nim obowiązek aktywnej realizacji obowiązku szanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika, skutkuje przypisaniem mu odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną z winy jego organu (art. 416 k.c. w związku z art. 300 k.p.). Pracodawca odpowiada bowiem za delikty jakich dopuszczają się jego pracownicy również, gdy ofiarą naruszania dóbr osobistych jest inny pracownik.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 27 marca 2026 r.
Autor / Redaktor cyklu:
