Z miesiąca na miesiąc, a może nawet z dnia na dzień dowiadujemy się o nowych zastosowaniach i możliwościach sztucznej inteligencji. Czy może obniżyć nasze podatki? Sama w sobie na pewno nie. Póki co tego jeszcze nie potrafi. Może pomóc nam jednak pracować efektywniej. Czy jednak używając AI można skorzystać z ulgi na działalność badawczo-rozwojową? Zgodnie z definicją ustawową działalność ta musi być twórcza, podejmowana w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań oraz obejmować badania naukowe lub prace rozwojowe. Co jednak, jeśli w takiej działalności część pracy wykona sztuczna inteligencja?
W takim stanie faktycznym z pytaniem o możliwość skorzystania z ulgi B+R zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej spółka, która w ramach działalności zajmowała się m. in. projektowaniem, optymalizacją procesów i algorytmów oraz rozwojem nowych funkcjonalności mających na celu poprawę efektywności i stabilności systemów komputerowych oraz dostosowanie ich do indywidualnych potrzeb klientów. Przy realizacji zadań pracownicy spółki wykorzystują również sztuczną inteligencję, co przyczynia się do wzrostu efektywności pracy.
W interpretacji z 5 kwietnia 2025 r., znak: 0114-KDIP3-1.4011.236.2025.2.EC, organ stwierdził, że wykorzystanie do pracy AI nie stoi na przeszkodzie korzystania z ulgi B+R. Najistotniejsze jest bowiem, że jest ona narzędziem w rękach ludzi. Wnioskodawca wskazał natomiast, że spełnione są wszystkie warunki do zastosowania ulgi. Prowadzone prace mają twórczy charakter – rezultaty są efektem indywidualnej i kreatywnej działalności człowieka. Prowadzą do powstania subiektywnie nowych wytworów intelektu. Nie są odtwórczymi, rutynowymi działaniami. Ponadto są podejmowane systematycznie. Są planowane i koordynowane w sposób uporządkowany i metodyczny. Nie mają charakteru incydentalnego. Powodują też zwiększenie zasobów wiedzy. Pracownicy opracowują nowe rozwiązania, optymalizują procesy, tworzą prototypy i eliminują niepewności techniczne.
Jeżeli zatem korzystamy lub chcielibyśmy skorzystać z ulgi na działalność badawczo-rozwojową, wykorzystywanie sztucznej inteligencji nie stoi temu na przeszkodzie, pod warunkiem, że AI jest narzędziem wykorzystywanym przez człowieka, a nie samodzielnym twórcą.
Ulga B+R
Ulga na działalność badawczo-rozwojową pozwala na dodatkowe pomniejszenie podstawy opodatkowania z tego samego tytułu, z którego dany koszt został już zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Kosztami kwalifikowanymi są:
- wynagrodzenia pracowników w części związanej z działalnością B+R oraz związane z nimi składki na ubezpieczenia społeczne;
- wynagrodzenia z tytułu umów zlecenia lub o dzieło w części związanej z działalnością B+R oraz związane z nimi składki społeczne;
- wydatki na nabycie sprzętu specjalistycznego (który nie jest środkiem trwałym) oraz materiałów i surowców, które są bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością B+R;
- wydatki na ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, świadczone lub wykonywane na podstawie umowy przez podmioty, o których mowa w przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce, a także na nabycie od nich wyników prowadzonych przez nich badań naukowych, na potrzeby działalności B+R;
- wydatki na odpłatne korzystanie z aparatury naukowo-badawczej wykorzystywanej wyłącznie w prowadzonej działalności B+R – jeżeli to korzystanie nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem;
- wydatki na nabycie usługi wykorzystania aparatury naukowo-badawczej wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności B+R – jeżeli zakup usługi nie wynika z umowy zawartej z podmiotem powiązanym z podatnikiem;
- koszty uzyskania i utrzymania patentu, prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego;
- odpisy amortyzacyjne od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wykorzystywanych w prowadzonej działalności B+R, z wyłączeniem samochodów osobowych oraz budowli, budynków i lokali, które są odrębną własnością (z zastrzeżeniem centrów badawczo-rozwojowych).
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 25 lipca 2025 r.
autor/redaktor cyklu:
