Reforma Państwowej Inspekcji Pracy – kolejne zmiany w projekcie ustawy

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowana została kolejna wersja projektu ustawy przyznającej Państwowej Inspekcji Pracy uprawnienie do wydawania decyzji przekształcających umowy cywilnoprawne w umowy o pracę. Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany.

Decyzja inspektora lub powództwo do sądu

Projekt ustawy wprowadza przepis przyznający okręgowemu inspektorowi pracy możliwość wyboru jednego z dwóch trybów działania:

• wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej istnienie stosunku pracy, albo
• skierowanie powództwa do sądu o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Rozwiązanie to w istotny sposób rozszerza uznaniowość organu i może wpływać na praktykę kontrolną Państwowej Inspekcji Pracy.

Ustalenie stosunku pracy maksymalnie trzy lata wstecz

W projekcie dodano przepis ograniczający okres, za jaki inspektor będzie mógł stwierdzić istnienie stosunku pracy.
Okres ten nie może być dłuższy niż trzy lata, licząc od dnia wszczęcia postępowania.

Skutki uchylenia decyzji – kontrowersyjny przepis

Dotychczas spore kontrowersje budziła kwestia skutków decyzji PIP po jej uchyleniu. Obecne brzmienie projektu wprowadza zasadę, zgodnie z którą:

• pomimo uchylenia decyzji przez Głównego Inspektora Pracy lub sąd,
• uznaje się, że stosunek pracy istniał od dnia doręczenia decyzji pracodawcy do dnia jej uchylenia.

W praktyce oznacza to legalizację skutków decyzji, nawet jeśli była ona wadliwa lub usunięta z obrotu prawnego. Rozwiązanie to z pewnością będzie przedmiotem dalszych dyskusji.

Możliwość uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności

Projekt przewiduje możliwość uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, jeżeli jej wykonanie mogłoby spowodować istotne i nieodwracalne skutki dla pracodawcy lub osoby, której dotyczy.

Uprawnienie do uchylenia rygoru posiadają:

• sąd.
• Główny Inspektor Pracy,

Roszczenie odszkodowawcze za decyzję wydaną niezgodnie z prawem

Projekt ustawy wprowadza możliwość zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego już na etapie odwołania od decyzji Głównego Inspektora Pracy.

Jeżeli strona poniosła szkodę w związku z wydaniem decyzji niezgodnej z prawem, sąd pracy rozpoznający odwołanie będzie mógł orzekać również w zakresie tego roszczenia. Odpowiedzialność ponosi Skarb Państwa.

Kiedy ustawa wejdzie w życie?

Planowany termin wejścia w życie zmian pozostaje bez zmian – zgodnie z projektem ustawa ma zacząć obowiązywać 1 stycznia 2026 r.

Będziemy monitorować dalszy przebieg procesu legislacyjnego i informować o kolejnych modyfikacjach projektu.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 18 listopada 2025 r.