Wybór formy opodatkowania to jedna z najważniejszych decyzji, jaką musi podjąć przedsiębiorca. Co istotne, pierwotny wybór nie jest ostateczny. Zmiana formy opodatkowania może być kluczowym krokiem w optymalizacji podatkowej, pozwalającym na zachowanie większej ilości środków w firmie.
Decyzję o zmianie można podjąć raz w roku – termin upływa 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskano pierwszy przychód w danym roku podatkowym.
Kiedy warto rozważyć zmianę?
Analizę opłacalności warto przeprowadzić, gdy zmieniają się dochody, koszty firmy lub przepisy prawne. Oto sytuacje, w których zmiana formy opodatkowania może przynieść wymierne korzyści:
1. Znaczny wzrost dochodów
Jeśli Twoje dochody rosną, pozostanie na Zasadach Ogólnych (skali podatkowej) może stać się niekorzystne. Po przekroczeniu progu podatkowego w wysokości 120 000 zł wchodzisz w stawkę 32%.
W takiej sytuacji rozwiązaniem będzie przejście na podatek liniowy. Oferuje on stałą stawkę 19% niezależnie od wysokości dochodu. Jest to opcja dedykowana dla osób osiągających wysokie dochody, dla których utrata kwoty wolnej od podatku jest mniej dotkliwa niż zapłata 32% podatku.
2. Działalność z niskimi kosztami
Dla firm, które nie generują dużych kosztów uzyskania przychodu (np. branża IT, doradztwo), rozliczanie się na zasadach ogólnych lub podatku liniowym może być nieefektywne.
W takiej sytuacji warto rozważyć przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Podatek wówczas naliczany jest od przychodu, bez uwzględniania kosztów. Stawki są często bardzo atrakcyjne i wynoszą od 2% do 17% w zależności od rodzaju działalności.
Istnieje jednak pewien warunek: twoja branża nie może być wykluczona z ryczałtu, a roczny limit przychodów nie przekroczy 2 mln euro.
3. Działalność generująca wysokie koszty
Jeżeli planujesz duże inwestycje lub specyfika Twojej firmy wiąże się z wysokimi wydatkami bieżącymi, wówczas ryczałt będzie prawdopodobnie złym wyborem. Nie pozwoli bowiem na odliczanie kosztów. Należy wówczas przemyśleć zmianę na zasady ogólne bądź podatek liniowy. Wybór między tymi formami zależy od planowanego dochodu.
4. Chęć skorzystania z ulg i wspólnego rozliczenia
Sytuacja rodzinna również ma wpływ na wybór.
Tylko ta zasady ogólne pozwalają na wspólne rozliczenie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Dodatkowo, korzystasz z kwoty wolnej od podatku (30 000 zł) oraz licznych ulg, które nie są dostępne przy podatku liniowym czy ryczałcie.
Jak dokonać zmiany?
Proces zgłoszenia zmiany jest prosty i można go przeprowadzić na dwa sposoby:
- Online (przez CEIDG): Logując się na Biznes.gov.pl, wypełniając wniosek o zmianę danych firmy i wskazując nową formę w sekcji „Oświadczenie o formie opłacania podatku dochodowego”.
- Tradycyjnie: Składając papierowe oświadczenie w swoim urzędzie skarbowym.
Sądy administracyjne wskazują też, że wybór formy opodatkowania w sposób wiążący dla organów podatkowych będzie zamanifestowany przez tytuł przelewu podatkowego – PIT-36 (zasady ogólne), PIT-36L (podatek liniowy), PIT-28 (ryczałt). Należy jednak pamiętać, że przelew taki musiałby być wykonany do 20 lutego. Tylko bowiem w tym terminie możliwa jest zmiana sposobu opodatkowania.
Wybór formy opodatkowania powinien być poprzedzony szczegółową analizą dochodów, kosztów oraz dostępnych ulg. Każda z opcji ma swoje wady i zalety – np. ryczałt ma niskie stawki, ale nie pozwala rozliczać kosztów, a podatek liniowy jest prosty, ale pozbawia ulg prorodzinnych. Jeśli obecna forma opodatkowania nie jest korzystna, warto ją zmienić. Nie ma przeszkód by takich zmian dokonywać co roku.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 16 lutego 2026 r.
Autor/Redaktor cyklu:
