Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) z założenia miał być prostym, nowoczesnym i proinwestycyjnym systemem podatkowym. Podstawowa zasada brzmi: dopóki zysk zostaje w firmie, podatku nie ma. Problem pojawia się jednak w praktyce bieżącego zarządzania płynnością finansową, a dokładniej przy wypłacie zaliczek na poczet dywidendy.
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?
W klasycznym modelu CIT podatkiem objęty jest bieżący dochód spółki. W estońskim CIT opodatkowanie jest odroczone do momentu dystrybucji zysku. Zgodnie z art. 28m ust. 2 ustawy o CIT, przepisy dotyczące opodatkowania podzielonego zysku stosuje się odpowiednio do wypłaty zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy.
Spory wokół tego przepisu koncentrują się na dwóch kluczowych zagadnieniach:
- Moment zapłaty podatku – czy ryczałt należy odprowadzić od razu po wypłacie zaliczki, czy dopiero po zakończeniu roku i formalnym podjęciu uchwały o podziale zysku?
- Właściwa stawka podatku (10% vs 20%) – co decyduje o stawce ryczałtu, jeśli spółka w trakcie roku utraci status małego podatnika?
Stanowisko urzędu
Wokół kwestii opodatkowania zaliczek narosło wiele wątpliwości, szczególnie w sytuacji, gdy spółka zmienia status z małego na dużego podatnika.
Sytuacja skomplikowała się na początku 2025 roku, kiedy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) zaczął odchodzić od dotychczasowej, korzystnej linii. Nowa wykładnia sugerowała, że zaliczki powinny być opodatkowane według stawki obowiązującej w dniu podjęcia uchwały o podziale zysku, bez względu na termin ich wypłaty. Potwierdzeniem tej profiskalnej linii był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2025 r. (sygn. I SA/Kr 158/25).
Jednakże późniejsze interpretacje podatkowe powróciły do wcześniejszej wykładni, uznając że znaczenie dla podatku ma stawka właściwa dla spółki w momencie wypłaty zaliczki. Tak stwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach z 24 kwietnia 2025 r. (0114-KDIP2-2.4010.44.2025.2.IN), czy z 7 lipca 2026 r. (0111-KDIB1-3.4010.247.2026.1.JG).
Jak ustalić stawkę ryczałtu?
1. Status małego podatnika w dacie wypłaty zaliczki
Dyrektor KIS potwierdził, że dla ustalenia właściwej stawki ryczałtu przy wypłacie zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy (gdy realizowana jest ona bez podjętej uprzednio uchwały o podziale zysku) kluczowe znaczenie ma posiadanie statusu małego lub dużego podatnika w roku podatkowym, w którym występuje przedmiotowa wypłata.
2. Rozróżnienie między zaliczką a późniejszą uchwałą o podziale zysku
Wspomniana interpretacja z 7 lipca 2026 r. wprowadza jednak bardzo istotne i rygorystyczne rozróżnienie dla spółek, które dynamicznie rosną i w kolejnym roku tracą status małego podatnika.
Wypłata zaliczek jest opodatkowana w momencie wypłaty stawką obowiązującą w tym roku. Natomiast przy wypłacie dywidendy na podstawie uchwały o podziale zysku, należy obliczyć podatek od całości (wypłaconych zaliczek oraz należnej dywidendy) i odjąć zapłacony podatek od zaliczek. Powstała różnica będzie kwotą do zapłaty.
W praktyce oznacza to, że dla tej samej puli zysku wypracowanego w jednym roku mogą znaleźć zastosowanie dwie różne stawki podatkowe (10% dla zaliczek wypłaconych w roku posiadania statusu małego podatnika oraz 20% dla zysku dzielonego uchwałą w roku kolejnym, po utracie tego statusu). Natomiast później podatek zostanie wyrównany do wyższej stawki.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 10 lipca 2026 r.
Autor/Redaktor cyklu:
