Pod koniec sierpnia 2026 r. Urząd Patentowy RP udzielił Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Komendanta Głównego Policji, prawa ochronnego na znak towarowy przedstawiający metalową gwiazdę policyjną. Niemal równocześnie, 1 października 2026 r., weszła w życie nowelizacja ustawy o Policji, która zastrzega dla tej formacji nie tylko nazwę „Policja”, ale także jej znak graficzny. Obie zmiany wywołały pytania o to, czy Policja będzie teraz pozywać sprzedawców odznak, kostiumów i gadżetów. Odpowiedź jest bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać, bo prawo znaków towarowych i przepisy chroniące symbole instytucji publicznych działają według zupełnie innych reguł.
Co dokładnie zostało zarejestrowane?
Znak zgłoszony pod numerem Z.600897 przedstawia gwiazdę odpowiadającą wzorowi z rozporządzenia ministra spraw wewnętrznych i administracji z 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów. W wariancie z napisem „POLICJA” i granatową wstęgą z numerem identyfikacyjnym ta sama gwiazda służy jako indywidualny znak identyfikacyjny funkcjonariusza. Prawo ochronne udzielone 27 sierpnia 2026 r. obejmuje towary i usługi z pięciu klas klasyfikacji nicejskiej (klasa 9: m.in. komputery, programy komputerowe, wygaszacze ekranu i grafiki do pobrania na telefony komórkowe; klasa 16: m.in. broszury, kalendarze, czasopisma, książki, naklejki i ulotki; klasa 41: m.in. fotografia, reżyseria i produkcja filmów, usługi kulturalne, edukacyjne i rozrywkowe oraz wystawy; klasa 42: projektowanie graficzne; klasa 45: m.in. usługi prawne oraz usługi ochrony osób i mienia).
Nie jest to pierwszy znak towarowy Policji. Od 2023 r. Skarb Państwa jest uprawniony z dwóch znaków (Z.551722 i Z.551725), w których gwiazda stanowi jednak tylko element oznaczenia „POMAGAMY I CHRONIMY POLICJA 112”. Nowy znak chroni samą gwiazdę.
Według informacji przekazanych przez Komendę Główną Policji trwa jeszcze procedura wydania świadectwa ochronnego, a działania prawne wobec naruszycieli będą podejmowane dopiero po zakończeniu postępowania przed Urzędem Patentowym. Na razie mamy więc do czynienia z zapowiedzią, a nie z falą pozwów.
Nowe przepisy ustawy o Policji
Niezależnie od rejestracji znaku towarowego od 1 października 2026 r. obowiązuje nowe brzmienie art. 1 ust. 1a ustawy o Policji, wprowadzone ustawą opublikowaną w Dz.U. z 2026 r. poz. 864: „Nazwa »Policja« i znak graficzny Policji przysługują wyłącznie formacji, o której mowa w ust. 1”. Wcześniej przepis zastrzegał wyłącznie nazwę. Nowy art. 1 ust. 1b upoważnia ministra spraw wewnętrznych do określenia w rozporządzeniu wzoru znaku graficznego Policji i zasad jego używania.
Znak towarowy a symbol instytucji publicznej
To rozróżnienie jest kluczowe dla oceny skutków rejestracji. Prawo własności przemysłowej wyklucza rejestrację oznaczeń zawierających m.in. symbole Rzeczypospolitej Polskiej, znaki sił zbrojnych, organizacji paramilitarnych lub sił porządkowych oraz reprodukcje polskich orderów, odznaczeń i odznak honorowych, jeżeli zgłaszający nie wykaże się uprawnieniem, w szczególności zezwoleniem właściwego organu (art. 129¹ ust. 1 pkt 9). Przepis ma chronić symbole publiczne przed zawłaszczeniem przez osoby nieuprawnione. W omawianej sprawie zgłaszającym był sam Skarb Państwa, reprezentowany przez Komendanta Głównego Policji, więc ta przeszkoda nie stanęła na drodze rejestracji.
Rejestracja nie zmienia jednak natury prawa ochronnego. Znak towarowy służy odróżnianiu towarów i usług jednego przedsiębiorcy od towarów i usług innych podmiotów w obrocie gospodarczym. W praktyce oznacza to, że Policja może skorzystać z ochrony tylko w granicach typowych dla każdego uprawnionego ze znaku towarowego, a więc w szczególności używać go w obrocie gospodarczym.
Kto powinien zwrócić uwagę na nowy znak?
Agencje ochrony i biura detektywistyczneto grupa najbardziej narażona. Rejestracja w klasie 45 obejmuje usługi ochrony osób i mienia, czyli usługi identyczne z tymi, które świadczą agencje ochrony. Usługi detektywistyczne nie zostały wymienione wprost, ale należą do tej samej klasy i mogą zostać uznane za podobne. Posługiwanie się odznaką lub logo przypominającym gwiazdę policyjną w takiej działalności może zostać uznane za naruszenie, jeżeli odbiorcy odczytają je jako oznaczenie usług. Ocena zawsze zależy jednak od konkretnego oznaczenia i kontekstu jego użycia. Sprzedawcy odznak, kostiumów i zabawek:odznaki, odzież i zabawki należą do innych klas niż te objęte rejestracją. Ewentualne roszczenia wymagałyby wykazania podobieństwa towarów albo renomy znaku. Najbardziej wątpliwe są wierne repliki gwiazdy, zwłaszcza z numerem służbowym, sprzedawane jako elementy przebrań. Opublikowane urzędowo wzory ułatwiają przy tym porównanie stylizowanych odznak z oryginałem.
Jeżeli dojdzie do naruszenia, uprawniony może żądać zaniechania naruszeń, wydania bezprawnie uzyskanych korzyści i naprawienia szkody (art. 296 ust. 1 Prawa własności przemysłowej), a sąd może orzec o wycofaniu z obrotu lub zniszczeniu bezprawnie oznaczonych towarów (art. 286).
Podsumowując, rejestracja gwiazdy policyjnej jako znaku towarowego daje Policji dodatkowe, cywilnoprawne narzędzie ochrony, ale nie tworzy ogólnego zakazu posługiwania się symbolami przypominającymi gwiazdę. Zakres ochrony wyznaczają zarejestrowane klasy towarów i usług oraz wymóg używania oznaczenia w obrocie gospodarczym. Największe ryzyko dotyczy agencji ochrony i biur detektywistycznych, których usługi pokrywają się z zakresem rejestracji. Pozostali przedsiębiorcy powinni zachować ostrożność, zwłaszcza przy wiernych replikach odznak, ale nie muszą obawiać się automatycznych roszczeń.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 5 listopada 2026 r.
