W dzisiejszym artykule z cyklu „Wtorkowe Poranki dla Budowlanki” będziemy kontynuować temat miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, przy czym skupimy się na sytuacji właściciela/użytkowania wieczystego nieruchomości, którego część lub całość nieruchomości została przeznaczona w miejscowym planie pod drogę publiczną, a w szczególności wskażemy jakie roszczenia w związku z powyższym przysługują takim właścicielom.
Na wstępie należy wskazać, że drogą publiczną jest droga zaliczaną na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg (drogi gminnej, powiatowej, wojewódzkiej lub krajowej), z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego tereny przeznaczone pod drogi publiczne są oznaczane symbolem „KD”.
W przypadku gdy Państwa nieruchomość (lub której są Państwo użytkownikami wieczystymi) znajduje się w części pod terenem przeznaczonym pod realizacje drogi publicznej mają Państwo dwie możliwości, a mianowicie:
- Złożyć wniosek do właściwego organu administracji publicznej o podział nieruchomości w celu wyodrębnienia części nieruchomości przeznaczonej pod drogę publiczną jako nową działkę ewidencyjną
- Nie podejmować żadnych czynności oraz czekać na ewentualne wszczęcie postępowania podziałowego z urzędu
W związku z powyższym, w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w pkt 1 powyżej to zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela/użytkownika wieczystego, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.
Wniosek o podział geodezyjny musi być zgodny z ustaleniami planu miejscowego, przy czym zgodność ta dot. zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
Za działki gruntu, które zgodnie z powyższym przeszły na własność gminy/powiatu/województwa albo Skarbu Państwa przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Odszkodowanie może mieć charakter pieniężny, tj. wypłata przez organ ustalonej kwoty, ale także rzeczowy w postaci przeniesienia na osobą wywłaszczoną prawa własności innej nieruchomości, warto także nadmienić, że odszkodowanie może mieć także charakter mieszany (wypłata kwoty pieniężnej oraz przeniesienia prawa własności nieruchomość), natomiast co w sytuacji kiedy strony nie mogą ustalić zgodnie wysokości odszkodowania, a więc nie dojdzie do ustalenia odszkodowania w sposób polubowny? Wtedy osoba wywłaszczona może złożyć wniosek do właściwego terytorialnie starosty celem wszczęcia administracyjnego trybu ustalenia odszkodowania.
Brak złożenia wniosku, o którym mowa w pkt 1) nie uchroni jednakże właścicieli przed podziałem nieruchomości, gdyż postępowanie podziałowe może zostać wszczęte z urzędu przez właściwy organ administracji publicznej, przy czym w powyższym przypadku, tj. gdy właściciel nie złoży wniosku, o którym mowa w pkt 1) powyżej to art. 98 ust. 1 u.g.n. nie będzie miał zastosowania, a w konsekwencji nawet w przypadku dokonania podziału geodezyjnego nieruchomości, nowo powstała działka w całości przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania nie przejdzie z mocy prawa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.
W związku z powyższym w celu realizacji inwestycji drogowej zgodnie z planem zagospodarowania musi zostać wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, w tym postępowanie w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania, o którym pisaliśmy powyżej.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 28 października 2025 r.
Autor:
Redaktor cyklu:
