W dzisiejszym artykule z cyklu „Prawnik na roli” będziemy kontynuować analizę projektów prezydenckich dotyczących branży rolniczej.
Przechodząc do analizy zmian w treści ustawy z dnia 14 kwietnia 2016 r. o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 559, „u.w.s.n.”). należy wskazać, że są one znacznie bardziej istotne, jako że wydłużą o okres kolejnych 10 lat prawny zakaz zbywania nieruchomości, ich części oraz udziałów we współwłasności nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa („ZWRSP”).
Obecnie, w związku z art. 1 w zw. z art. 16 u.s.w.n. stanowi, że do dnia 30 kwietnia 2026 r. wyżej wskazany obrót nieruchomościami rolnymi wchodzącymi w skład ZWRSP jest znacząco utrudniony, za to ogólnodostępną i preferowaną metodą jest ich dzierżawienie. Zgodnie z danymi Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa dzierżawionych jest obecnie aż 1 051 087 ha z ZWSRP przy czym naczelną wartością, poszukiwaną u kandydatów na dzierżawców jest oczywiście dawanie rękojmi prowadzenia działalności rolniczej w sposób najbardziej korzystny, stąd też uwzględnia się m.in. dotychczasowe doświadczenie oraz areał posiadanej ziemi przez kandydata.
Dzierżawa rozstrzygana jest w drodze przetargów organizowanych przez Oddziały Terenowe KOWR, zaś oferty kierowane do rolników indywidualnych znajdują się na stronie internetowej KOWR. Kancelaria ze swojej strony oferuje kompleksowe wsparcie na etapie sporządzania ofert, jak i każdego kolejnego etapu zmierzającego do zawarcia umowy sprzedaży. Jeżeli proponowana przez Prezydenta RP nowelizacja wejdzie w życie, okres ochronny zostanie wydłużony do 2036 r.
Kancelaria wskazuje, że taka zmiana znacznie zawęzi prawo do sprzedawania nieruchomości rolnych z ZWSRP, która dla swojej ważności wymaga zgody Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, który może taką decyzję wydać jedynie na wniosek Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (art. 2 ust. 2 u.s.w.n.). Jeżeli okres ochronny nie zostanie wydłużony, to wówczas od 1 maja 2026 r. taka zgoda nie będzie już wymaga i w konsekwencji sprzedaż nieruchomości z ZWSRP stanie się bardziej ogólnodostępna.
Celem planowanej nowelizacji jest udaremnienie takiej sytuacji i pozostaje w spójności do wyrażonej w preamuble u.k.u.r. woli politycznej, tj. pozostawia znaczny areał gruntów rolnych w zarządzie Skarbu Państwa z jednoczesnym zaakcentowaniem wartości dla polskiego rolnictwa, jaka płynie z dzierżawy gruntów rolnych przez podmioty, które są w stanie dać najlepszą rękojmię zapewnienia gospodarstwa żywieniowego – rolników.
Informujemy Państwa, iż będziemy bacznie obserwować dalsze losy wspomnianego projektu ustawy, a już teraz zapraszamy Państwa do kolejnego artykułu, w którym przedstawimy zmiany, które niniejsza nowelizacja wprowadzi do u.s.w.n.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 4 września 2025 r.
Autor:
Redaktor cyklu:
