Koniec czasowych mechanizmów dotyczących cen paliw
Z dniem 31 sierpnia 2026 r. zakończył się program osłonowy „CPN – Ceny Paliwa Niżej”, którego ostatnia odsłona obowiązywała od 17 sierpnia. Program przewidywał dwa podstawowe mechanizmy: obniżenie stawki VAT na paliwa z 23% do 8% oraz stosowanie maksymalnych cen detalicznych benzyn i oleju napędowego.
CPN miał charakter czasowej interwencji związanej z sytuacją na światowych rynkach paliw i wzrostem cen wywołanym m.in. kryzysem na Bliskim Wschodzie. Jego zakończenie oznacza odejście od powszechnego mechanizmu ingerującego bezpośrednio w ceny detaliczne paliw.
Nie oznacza to jednak całkowitego zakończenia działań osłonowych związanych z wysokimi cenami oleju napędowego. Rząd planuje obecnie uruchomienie kolejnego instrumentu, tym razem skierowanego bezpośrednio do producentów rolnych.
0,52 zł dopłaty do każdego litra oleju napędowego
Do Wykazu Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów wpisano założenia projektu rozporządzenia Rady Ministrów dotyczącego nadzwyczajnego wsparcia finansowego dla rolników dotkniętych wzrostem cen nawozów i oleju napędowego w związku z kryzysem na Bliskim Wschodzie – projekt RC22.
Jednym z podstawowych elementów projektowanego programu ma być dofinansowanie zakupu oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w wysokości 0,52 zł za litr.
Co istotne, pomoc ma mieć charakter retrospektywny. Zgodnie z obecnymi założeniami uwzględniane będą zakupy dokonane od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r., pod warunkiem ich udokumentowania fakturami. Oznacza to, że okres objęty projektowaną dopłatą obejmuje również zakupy dokonywane w czasie obowiązywania poszczególnych odsłon programu CPN.
Kto będzie mógł skorzystać ze wsparcia?
Projektowane rozwiązanie nie będzie jednak powszechną dopłatą do paliwa. Pomoc ma zostać skierowana do producentów rolnych, którzy w 2026 r. uzyskali decyzję w sprawie zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.
Podstawą ustalenia wysokości pomocy ma być liczba litrów oleju napędowego wynikająca z faktur oraz obowiązujący danego producenta rolnego limit zwrotu podatku akcyzowego na 2026 r.
W praktyce oznacza to powiązanie nowego instrumentu z funkcjonującym już systemem zwrotu akcyzy od paliwa rolniczego, co powinno również pozwolić na wykorzystanie danych i dokumentacji zgromadzonej w związku z korzystaniem z tego mechanizmu.
Obsługą programu ma zajmować się Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która będzie również uprawniona do prowadzenia kontroli dotyczących prawidłowości udzielenia pomocy i spełnienia warunków jej otrzymania.
Wsparcie obejmie także nawozy
Projekt RC22 jest szerszy niż sama pomoc paliwowa. Przewiduje również dofinansowanie zakupu określonych nawozów mineralnych.
W tym przypadku wsparciem mają zostać objęte wydatki poniesione od 1 marca do 15 sierpnia 2026 r., udokumentowane fakturami. Maksymalna pomoc ma wynosić do 500 zł na hektar użytków rolnych, przy czym wsparciem będzie mogła zostać objęta powierzchnia do 300 ha.
Projekt stanowi realizację unijnego mechanizmu nadzwyczajnego wsparcia uruchomionego w związku ze skutkami kryzysu na Bliskim Wschodzie. Polsce przyznano w jego ramach 66,633 mln euro, przy jednoczesnej możliwości uzupełnienia tej kwoty dodatkowymi środkami krajowymi na zasadach wynikających z przepisów UE.
Na razie to projekt
Na obecnym etapie należy podkreślić, że opisane rozwiązania nie stanowią jeszcze obowiązujących zasad przyznawania pomocy. Projekt RC22 znajduje się w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, a jego przyjęcie planowane jest na III kwartał 2026 r.
Dopiero ostateczna treść rozporządzenia określi szczegółowe warunki składania wniosków, procedurę przyznawania wsparcia oraz zasady jego wypłaty.
Już teraz z perspektywy potencjalnych beneficjentów istotne jest jednak przede wszystkim zachowanie faktur dokumentujących zakup oleju napędowego dokonany od 1 marca do 31 sierpnia 2026 r. To właśnie dokumentacja zakupowa ma stanowić jeden z podstawowych elementów przyszłego rozliczenia pomocy.
Będziemy monitorować dalsze prace nad projektem i poinformujemy o ostatecznych zasadach programu po przyjęciu rozporządzenia.
Źródło: Wykaz Prac Legislacyjnych i Programowych Rady Ministrów – projekt RC22.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Stan prawny na dzień 31 sierpnia 2026 r.
Autor:
