Zespół prawa karnego Graś i Wspólnicy doradza klientom w sprawach dotyczących odpowiedzialności karnej i wykroczeniowej kierowców.
Jazda pod wpływem alkoholu to jedno z najpoważniejszych naruszeń przepisów ruchu drogowego, obwarowane surowymi sankcjami zarówno karnymi, jak i administracyjnymi. Zatrzymanie przez Policję w stanie nietrzeźwości może prowadzić do utraty prawa jazdy, grzywny, a nawet kary pozbawienia wolności. Warto zatem wiedzieć, jakie prawa przysługują kierowcy oraz jakie działania powinien podjąć w momencie zatrzymania.
Stan po użyciu alkoholu a stan nietrzeźwości – kluczowe rozróżnienie
Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wyróżnia się dwa stany:
– Stan po użyciu alkoholu: stężenie alkoholu we krwi wynosi od 0,2‰ do 0,5‰ (lub od 0,1 mg/l do 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu) – jest to wykroczenie (art. 87 §1 Kodeksu wykroczeń).
– Stan nietrzeźwości: stężenie alkoholu we krwi przekracza 0,5‰ (lub 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu) – jest to przestępstwo (art. 178a §1 Kodeksu karnego).
To rozróżnienie ma fundamentalne znaczenie dla dalszego toku sprawy.
Zatrzymanie przez Policję – Twoje prawa i obowiązki
W przypadku kontroli drogowej i podejrzenia prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu, funkcjonariusz ma prawo przeprowadzić badanie alkomatem. Oto kluczowe zasady:
a) Badanie alkomatem
Policjant może przeprowadzić badanie bez Twojej zgody. Odmowa poddania się badaniu może skutkować przewiezieniem na komendę lub do placówki medycznej celem pobrania krwi (art. 129i ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Warto zażądać wydruku z alkomatu – to istotny dowód w sprawie.
b) Prawo do milczenia i obrońcy
Masz prawo odmówić składania wyjaśnień – i nie może to zostać uznane na Twoją niekorzyść. Masz prawo do kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem.
c) Zatrzymanie prawa jazdy
Policjant może zatrzymać prawo jazdy natychmiast po badaniu, jeżeli stężenie alkoholu przekracza dopuszczalne normy. Decyzję o zatrzymaniu kieruje do starosty, który formalnie wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu uprawnień.
Jeśli zostałeś zatrzymany za jazdę pod wpływem alkoholu:
Zachowaj spokój i współpracuj z funkcjonariuszami – agresywne zachowanie lub utrudnianie czynności może skutkować dodatkowymi zarzutami.
Zapisz szczegóły zatrzymania – data, godzina, miejsce, zachowanie policjantów, przebieg badania – wszystkie te informacje mogą być istotne w postępowaniu.
Zażądaj badania krwi, jeśli masz wątpliwości – przypadku niepewnego wyniku alkomatu, masz prawo domagać się badania krwi, które jest dokładniejsze. Należy jednak liczyć się z tym, że jego wynik również może być niekorzystny.
Skontaktuj się z prawnikiem – im szybciej skonsultujesz sprawę z adwokatem lub radcą prawnym, tym większe masz szanse na skuteczną obronę.
Możliwe konsekwencje prawne
W zależności od kwalifikacji czynu (wykroczenie lub przestępstwo), grożą następujące sankcje:
a) Wykroczenie (art. 87 Kodeksu wykroczeń)
– Grzywna od 2500 zł do 30 000 zł,
– Zakaz prowadzenia pojazdów od 6 miesięcy do 3 lat,
– 15 punktów karnych.
b) Przestępstwo (art. 178a §1 Kodeksu karnego)
– Kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 3,
– Obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów od 3 do 15 lat,
– Obowiązek zapłaty nawiązki w wysokości co najmniej 5000 zł,
– 15 punktów karnych.
Czy można uniknąć zakazu prowadzenia pojazdów?
W niektórych przypadkach sąd może, na podstawie art. 182a Kodeksu karnego wykonawczego, zezwolić skazanemu na prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową. Warunkiem jest złożenie przez skazanego wniosku oraz pozytywna ocena jego postawy, zachowania w czasie wykonywania zakazu i okoliczności sprawy, które wskazują, że nie zagraża on bezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Zatrzymanie za jazdę pod wpływem alkoholu to poważna sprawa, ale nie oznacza jeszcze wyroku skazującego. Warto znać swoje prawa i działać rozważnie od samego początku – od momentu zatrzymania przez Policję aż po ewentualne postępowanie sądowe. Kluczową rolę odgrywa tutaj szybka konsultacja z profesjonalnym pełnomocnikiem, który może ocenić sytuację i zaproponować najlepszą linię obrony.
Jeżeli zostałeś zatrzymany pod zarzutem jazdy pod wpływem alkoholu – skontaktuj się z naszym zespołem prawa karnego, aby poznać możliwe rozwiązania.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna
Stan prawny na dzień 18 lutego 2026 r.
Autor:
Redaktor cyklu:
