Otrzymanie oficjalnego pisma, w którym inny podmiot zarzuca nam bezprawne wykorzystywanie jego znaku towarowego i żąda natychmiastowego zaprzestania określonych działań, dla każdego przedsiębiorcy jest zdarzeniem generującym znaczny stres. Reakcja na takie wezwanie (często zwane z języka angielskiego listem cease and desist) wymaga jednak chłodnej kalkulacji i podjęcia precyzyjnych kroków prawnych, gdyż pochopne działanie – zarówno w postaci zignorowania pisma, jak i bezwarunkowego spełnienia wszystkich żądań – może przynieść dotkliwe skutki finansowe i wizerunkowe.
W polskim porządku prawnym kwestie te reguluje ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Warto pamiętać, że zgodnie z art. 296 ust. 1 tej ustawy, uprawniony z rejestracji znaku dysponuje silnymi narzędziami procesowymi, jednak samo sformułowanie zarzutów w piśmie przedprocesowym nie przesądza jeszcze o ich zasadności. Kluczem do obrony jest ustalenie, czy w obrocie gospodarczym faktycznie doszło do używania oznaczenia identycznego lub podobnego w stopniu mogącym wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług.
Rzetelna weryfikacja statusu prawa nadawcy
Pierwszym i fundamentalnym krokiem po odebraniu wezwania jest skrupulatne sprawdzenie uprawnień podmiotu, który je wysłał.
- Weryfikacja w rejestrach: Należy odnaleźć wskazany w piśmie numer prawa ochronnego w bazach Urzędu Patentowego RP (UPRP), Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) lub Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO).
- Zakres ochrony: Trzeba sprawdzić, na jakie konkretnie towary i usługi (według tzw. klasyfikacji nicejskiej) znak został zarejestrowany oraz czy ochrona ta jest w ogóle aktualna (prawa ochronne wygasają, jeśli nie zostaną przedłużone po 10 latach).
- Zarzut nieużywania znaku: Polskie i unijne prawo przewidują, że znak towarowy musi być rzeczywiście używany na rynku. Jeśli z analizy wynika, że uprawniony zarejestrował znak ponad 5 lat temu, ale faktycznie nie wykorzystuje go dla danych towarów lub usług, otwiera to drogę do sformułowania skutecznego zarzutu obronnego lub nawet wniosku o wygaszenie jego prawa.
Analiza prawna podobieństwa i ryzyka konfuzji
Jeśli prawo nadawcy istnieje i jest ważne, kolejnym etapem jest ocena, czy w ogóle doszło do naruszenia. Stwierdzenie naruszenia nie opiera się bowiem na subiektywnym odczuciu konkurenta, lecz na obiektywnych kryteriach prawnych. Przedsiębiorca musi dokonać (często przy wsparciu profesjonalnego pełnomocnika) analizy porównawczej obu oznaczeń na trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i semantycznej. Równolegle należy zbadać stopień pokrewieństwa oferowanych towarów lub usług. Dopiero kumulatywne spełnienie tych przesłanek, prowadzące do realnego ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd (tzw. ryzyka konfuzji), pozwala na uznanie, że roszczenia wysuwane w wezwaniu mają rację bytu.
Sformułowanie strategii i odpowiedzi na wezwanie
Mając przygotowany fundament analityczny, należy przejść do etapu konstruktywnej reakcji przedsądowej. Pozostawienie wezwania bez odpowiedzi jest najgorszym możliwym scenariuszem – zazwyczaj skutkuje to wytoczeniem powództwa, co drastycznie podnosi koszty sporu.
Podsumowując
Otrzymanie wezwania do zaprzestania naruszania znaku towarowego wymaga od przedsiębiorcy podjęcia zdecydowanych, ale głęboko przemyślanych działań o charakterze analitycznym. Kluczem do skutecznej obrony – lub minimalizacji strat – jest rzetelna weryfikacja statusu formalnego prawa przeciwnika oraz chłodna ocena stopnia podobieństwa obu oznaczeń w obrocie gospodarczym. Pamiętajmy, że przedsądowy etap sporów z zakresu własności przemysłowej to najlepszy moment na ugodowe i elastyczne rozwiązanie konfliktu, które pozwoli uniknąć długotrwałego i kosztownego procesu sądowego.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 21 maja 2026r.
autor:
