W praktyce sądowej często zdarza się, że pracownicy, z którymi zakończono stosunek pracy, nie zgadzają się z decyzją pracodawcy. W odpowiedzi na wypowiedzenie kierują pozew do sądu pracy, podnosząc m.in., że przyczyna wypowiedzenia była niekonkretna, nierzeczywista lub całkowicie nieuzasadniona.
Roszczenia pracowników po rozwiązaniu umowy
Najczęściej pracownicy występują z roszczeniem odszkodowawczym. Jednak wielu z nich domaga się także przywrócenia do pracy, zwłaszcza w przypadku wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieokreślony.
W poprzednich artykułach zwracaliśmy uwagę na stosunkowo nowy przepis, który umożliwia pracownikowi złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia poprzez przywrócenie go do pracy na czas trwania postępowania sądowego.
Możliwość oddalenia roszczenia o przywrócenie do pracy
Warto zwrócić uwagę na interesujący wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt: III PSKP 44/24, w którym wskazano, że: „Domaganie się przywrócenia do pracy może w szczególnych sytuacjach faktycznych pozostawać w sprzeczności ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem takiej szczególnej ochrony prawnej. Z całokształtu okoliczności faktycznych, a w szczególności oceny przyczyn wypowiedzenia umowy i braku związku z pełnioną funkcją związkową, może zatem wynikać dopuszczalność oddalenia roszczenia o przywrócenie do pracy w oparciu o art. 8 k.p. w związku z art. 477¹ k.p.c. i zasądzenie w to miejsce odszkodowania.”
W związku z tym orzeczeniem, ale także z ugruntowaną już linią orzeczniczą sądów powszechnych, należy zauważyć, że w praktyce sądowej dość często – mimo zasadności powództwa – sąd nie decyduje się na przywrócenie pracownika do pracy, orzekając zamiast tego odszkodowanie.
Podstawa prawna przywrócenia do pracy
Zgodnie z art. 45 § 1 k.p., Sąd może orzec o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu – o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu. Dlatego więc, sąd po przeanalizowaniu okoliczności sprawy, Przywrócenie do pracy możliwe jest więc tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie.
Możliwość zabezpieczenia roszczenia
Na podstawie art. 477² § 2 k.p.c., sąd – może na wniosek pracownika również zobowiązać pracodawcę do dalszego zatrudnienia tej osoby do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
Oznacza to, że sąd zobowiąże pracodawcę do dalszego zatrudnienia pracownika, jeszcze przed ostatecznym, prawomocnym zakończeniem sprawy. Nawet jeśli późniejszy wyrok okaże się dla pracownika niekorzystny, traci on zatrudnienie dopiero z dniem jego uprawomocnienia.
Kiedy sąd może odmówić przywrócenia do pracy?
W praktyce zdarzają się sytuacje, gdy – mimo spełnienia przesłanek formalnych – sąd uznaje, że ze względu na społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa ochronnego, przywrócenie do pracy nie jest zasadne. Takie przypadki są jednak wyjątkiem, a decyzja sądu zawsze powinna być oparta na analizie wszystkich okoliczności sprawy.
Sąd może odmówić przywrócenia do pracy m.in. wtedy, gdy przyczyna wypowiedzenia wynikała z rzeczywistego i poważnego konfliktu, dalsza współpraca stron byłaby skrajnie utrudniona, doszło do trwałej utraty zaufania między stronami stosunku pracy, roszczenie o przywrócenie pracy jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 k.p.).
W takich przypadkach sąd, mimo że uznaje wypowiedzenie za nieuzasadnione lub wadliwe, może na podstawie przepisów Kodeksu pracy i postępowania cywilnego oddalić żądanie przywrócenia do pracy, zasądzając w zamian odszkodowanie.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 12 września 2025 r.
Autor / Redaktor cyklu:
