Na stronie Ministerstwa Finansów ukazał się niedawno komunikat nr 105, informujący, że na podstawie uchwały nr 75 Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2026 r. (Monitor Polski z 2026 r. poz. 247) przyjęta została do realizacji Strategia Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy oraz Finansowaniu Terroryzmu.
Niniejsza Strategia opracowana została przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) i stanowi plan działania na rzecz ograniczenia ryzyka związanego z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu, minimalizując zdefiniowane wcześniej ryzyka oraz realizując rekomendacje stworzone w ramach Krajowej Oceny Ryzyka (KOR). Realizacja zawartych w Strategii priorytetów zajmie co najmniej 2 lata, natomiast zakończenie zaplanowanych działań zgodnie z harmonogramem ma nastąpić w 2027 r.
Czym jest Krajowa Strategia Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowania Terroryzmu (KSPPPFT)?
Krajowy System Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu (KSPPPFT) jest mechanizmem, w ramach, którego współpracują ze sobą instytucje publiczne oraz podmioty sektora prywatnego w celu wykrywania oraz zwalczania zjawiska prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Funkcjonowanie mechanizmu opiera się na podejściu opartym na analizie ryzyka oraz współpracy instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo finansowe państwa.
Generalny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) jest centralnym podmiotem mechanizmu, który przede wszystkim pełni rolę ośrodka analitycznego, zajmującego się zbieraniem, analizą a następnie przekazywaniem do właściwych organów informacji o podejrzanych operacjach finansowych. Zbierane przez GIIF dane pochodzą przede wszystkim od tzw. instytucji obowiązanych (banki, instytucje finansowe, krajowe instytucje płatnicze), które monitorują i identyfikują transakcje mogące wskazywać na ryzyko przestępstwa.
W przypadku powzięcia przez daną instytucję uzasadnionego podejrzenia, informacje przekazywane są do GIIF, który z kolei dokonuje ich analizy. Jeżeli analiza potwierdzi ryzyko popełnienia przestępstwa, materiały są przekazywane właściwym organom ścigania w celu wszczęcia postępowania.
Priorytety rozwoju KSPPFT
Wyniki ostatniej Krajowej Oceny Ryzyka Prania Pieniędzy i Finansowania Terroryzmu (KOR) wykazały, że następujące zagrożenia, wynikające z:
- obecnej sytuacji geopolitycznej (wojna na Ukrainie, działania hybrydowe Rosji i Białorusi, napływ uchodźców i migrantów);
- zmian na rynku finansowym ( „lokowanie środków przez osoby fizyczne i podmioty gospodarcze w rzekomo wysoce opłacalne inwestycje walutowe na rynku Forex czy też nabywanie certyfikatów funduszy inwestycyjnych zamkniętych (FIZ), które mogą być również wykorzystywane w schematach służących do unikania podatków. Ryzyko zwiększa także rozwój nowych oraz skala wykorzystywania i akceptowania już znanych kryptowalut, internetowych kantorów i instytucji płatniczych, gdzie mogą występować przypadki operacji na rachunkach założonych na podstawie fikcyjnych dokumentów lub przez tzw. „słupy”. Działalność crowdfundingowa oraz zwiększona w ostatnich latach aktywność nierezydentów na terenie Polski podnoszą poziom zagrożenia występujący w systemie.”)
- transakcji powiązanych ze szczególnie podatnymi na nieprawidłowości dziedzinami gospodarki (np. handel dziełami sztuki, certyfikatami energii, świadczenie usług informatycznych).
Powodują konieczność modyfikacji KSPPPFT poprzez dostosowanie obszarów o podwyższonej podatności na ryzyko popełnienia przestępstwa do odpowiednich standardów bezpieczeństwa. Fundamentem strategii są rozwiązania ukierunkowane na osiągnięcie następujących priorytetów:
- Wzmocnienie i zwiększenie skuteczności działania i analiz prowadzonych przez GIIF i jednostki współpracujące zgodnie z zasadami podejścia opartego na ryzyku.
- Wzmocnienie struktur dedykowanych przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w instytucjach obowiązanych poprzez przeciwdziałanie zidentyfikowanym ryzykom i wsparcie eksperckie.
- Harmonizacja i rozwój zasad nadzoru i kontroli nad instytucjami obowiązanymi.
- Przegląd i optymalizacja dostępu, trybu, zakresu i jakości wymiany informacji.
- Wdrożenie skutecznego systemu szkoleń i wymiany doświadczeń w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
- Modyfikacja prawa krajowego w związku z identyfikacją nowych ryzyk i lokalnych potrzeb z obszaru przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz konieczności harmonizacji prawa krajowego z prawem Unii Europejskiej i innymi standardami międzynarodowymi.
Niniejszy alert ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 19 marca 2026r.
autor:
