W ostatnim czW ostatnim czasie przybliżaliśmy projekty ustaw, które dopiero mają wejść na ścieżkę legislacyjną:
- Nowa skala PIT, wyższy CIT i węższy ryczałt. Co zmienia zapowiedziany pakiet podatkowy?
- Fundacja rodzinna mniej atrakcyjna
Dzisiaj natomiast przedstawiamy zmiany przepisów, które zaczną obowiązywać już od 1 października.
Głównym celem wchodzących w życie zmian jest uproszczenie procedur, ograniczenie biurokracji, wyeliminowanie zbędnych obowiązków sprawozdawczych oraz usprawnienie codziennych kontaktów podatników z organami skarbowymi. Zmiany wpisują się również w proces cyfryzacji administracji i dopasowania procedur do e-Doręczeń.
Ograniczenie obowiązków w zakresie raportowania schematów podatkowych (MDR)
Jednym z najbardziej odczuwalnych kroków w stronę odciążenia biznesu jest gruntowna reforma przepisów dotyczących raportowania schematów podatkowych. Do tej pory regulacje MDR generowały duże obciążenia administracyjne oraz wiązały się z ryzykiem surowych sankcji.
Najważniejszą modyfikacją jest całkowite odejście od obowiązku raportowania krajowych schematów podatkowych. Obowiązek przekazywania informacji do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej zostanie ograniczony w zasadzie wyłącznie do schematów transgranicznych, wywodzących się z regulacji unijnych. Z zakresu przepisów MDR wyłączono ponadto uzgodnienia dotyczące podatku od wartości dodanej, w tym podatku VAT, a także podatku akcyzowego. Usunięto również przesłankę innych szczególnych cech rozpoznawczych.
Ustawodawca zdecydował się na szereg dalszych ułatwień technicznych i organizacyjnych. Zniesiony zostaje obowiązek posiadania wewnętrznej procedury MDR oraz stosowania formularza MDR-2. Informacje MDR-3 będzie można składać raz w roku, również przez pełnomocnika. Doprecyzowano ponadto definicje, kryterium głównej korzyści oraz zasady zwolnienia z obowiązku przekazywania informacji dla promotorów objętych tajemnicą zawodową. Warto jednak odnotować niekorzystny akcent nowelizacji, jakim jest jednoznaczny zakaz występowania o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawach dotyczących schematów podatkowych.
Łatwiejsze rozliczanie nadpłat i nowe zasady przy korektach deklaracji
Rewolucja czeka również procedurę dochodzenia zwrotu nadpłaconego podatku. Zniesiony zostaje wymóg składania osobnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty w sytuacjach, gdy nadpłata wynika bezpośrednio ze skorygowanej deklaracji złożonej po terminie. Sama korekta staje się wystarczającym dokumentem do uruchomienia procedury zwrotu przez organ podatkowy.
Należy jednak pamiętać o nowym, istotnym warunku formalnym. W przypadku, gdy z wykazanej korekty będzie wynikać nadpłata przekraczająca kwotę 10 000 zł, podatnik ma obowiązek dołączenia pismem uzasadnienia przyczyn dokonywanej korekty. Przy niższych kwotach uzasadnienie pozostanie opcjonalne, choć w wielu przypadkach zalecane dla przyspieszania zwrotu nadpłaty.
Podwyższeniu uległ także limit kwotowy umożliwiający urzędowi skarbowemu samodzielne poprawienie błędu w deklaracji w ramach czynności sprawdzających. Dotychczasowy próg 5 000 zł został podwojony do kwoty 10 000 zł. Jeżeli organ podatkowy dokona korekty oczywistych omyłek lub błędów rachunkowych do tej kwoty, prześle podatnikowi zawiadomienie wraz z pouczeniem o prawie wniesienia sprzeciwu.
Wyższy limit zapłaty podatku przez osoby trzecie
Instytucja zapłaty podatku za podatnika przez inny podmiot zyska szersze zastosowanie. Dotychczasowy limit zapłaty zobowiązania przez osobę niebędącą członkiem najbliższej rodziny wynosił zaledwie 1 000 zł. Od 1 października 2026 roku kwota ta wzrośnie do 5 000 zł.
Modyfikacja ta stanowi znaczne ułatwienie w praktyce obrotu gospodarczego i relacjach rodzinnych. Pozwoli to na przykład spółkom jawnym na bezproblemowe regulowanie zaliczek na podatek dochodowy za swoich wspólników bezpośrednio z rachunku firmowego spółki, o ile kwota pojedynczej wpłaty nie przekroczy nowego limitu. Należy pamiętać o precyzyjnym opisywaniu przelewów, aby organ podatkowy mógł bez wątpliwości przypisać wpłatę do właściwego zobowiązania.
Wnioskowanie o umorzenie podatku przed terminem jego płatności
Istotną preferencją dla podatników znajdujących się w kryzysie finansowym jest możliwość ubiegania się o umorzenie podatku w całości lub w części jeszcze przed upływem terminu jego zapłaty. Dotychczas ulgi w spłacie dotyczyły co do zasady zaległości podatkowych, czyli zobowiązań, których termin płatności już bezpowrotnie minął. Nowe rozwiązanie umożliwia szybszą reakcję i zapobiega powstawaniu odsetek za zwłokę. Należy jednak podkreślić, że decyzja w tym zakresie nadal posiada charakter uznaniowy i zależy od oceny organu podatkowego.
Nowe regulacje w zakresie pełnomocnictw i zawiadomień ZAW-NR
Nowelizacja porządkuje zasady reprezentacji podatników przed organami. Możliwość zawiadamiania o wypowiedzeniu pełnomocnictwa ogólnego zyskają także pełnomocnicy niezawodowi, w tym księgowi. Zapobiegnie to dotychczasowym problemom formalnym, gdy odwołania musiał dokonać wyłącznie klient, co niejednokrotnie prowadziło do niepotrzebnego kierowania pism do nieaktualnych reprezentantów.
Dodatkowo wprowadzono regułę, według której posiadanie pełnomocnictwa do podpisywania deklaracji podatkowych automatycznie upoważnia do złożenia zawiadomienia ZAW-NR, czyli informacji o zapłacie należności na rachunek spoza tzw. białej listy. Eliminuje to wymóg wykazywania w tym celu osobnego pełnomocnictwa szczególnego.
Obliczanie terminów i bieg przedawnienia
Przepisy precyzują utrwalające się orzecznictwo w zakresie reguł przesuwania terminów przypadających w dni wolne od pracy. Przesunięcie terminu na najbliższy dzień roboczy, gdy koniec terminu wypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny, dotyczy wyłącznie terminów procesowych, czyli nakazujących wykonanie określonej czynności.
Reguła przesunięcia nie znajdzie natomiast zastosowania do terminów o charakterze materialnoprawnym. Oznacza to, że jeśli termin przedawnienia zobowiązania podatkowego lub termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty przypada na sobotę bądź niedzielę, nie ulega on wydłużeniu do poniedziałku.
Centralna baza interpretacji gminnych w systemie EUREKA
Nowelizacja rozwiązuje również wieloletni problem rozproszenia indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych przez wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast, dotyczących m.in. podatku od nieruchomości. Wszelkie interpretacje wydawane przez samorządowe organy podatkowe będą gromadzone w jednej, centralnej bazie EUREKA prowadzonej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Publikacja rozstrzygnięć ma nastąpić najpóźniej do 31 marca 2027 roku, przy czym obowiązek przekazania do systemu obejmuje interpretacje wydane od 1 stycznia 2025 roku.
Rekomendacje
Nadchodząca nowelizacja Ordynacji podatkowej przynosi wyczekiwane zmiany proceduralne, które usprawnią rozliczenia oraz zmniejszą obciążenia biurokratyczne. Przed wejściem w życie zmian, warto w szczególności zweryfikować zasady przygotowywania uzasadnień do korekt deklaracji przekraczających 10 000 zł, przeanalizować posiadane pełnomocnictwa oraz zweryfikować dotychczasowe procedury w zakresie identyfikacji transakcji podlegających pod schematy transgraniczne MDR.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie jest to porada prawna.
Stan prawny na dzień 5 września 2026 r.
Autor/Redaktor cyklu:
